Uyghurche 100 nadir eser

From Uyghurpedia- Uyghur Énsiklopédiyisi
Jump to: navigation, search

Uyghur Énsiklopédiyisige Iane Qiling Uyghur Énsiklopédiyisi

Uyghurche 100 Nadir Eser

101kitab.jpg


Memettursun Zunun Oqya, Furqat Mexmut Ghazi


Asasiy mezmuniy


20-esirning kéyinki yérimda uyghur edebiyatida nurghunlighan dédaktik, ésil eserler barliqqa keldi. Mezkur tizimlikni tüzüshte ötken we bügünki dewr uyghur edebiyatigha tewe nurghun roman, powést, hékaye, shé’ir, edebiy axbarat we nesirlerni inchikilep oqup, her dewrge tewe eserlerdin mezmuni téren, terbiyiwi ehmiyiti chongqur, ipadilesh alahidiliki köp xil bolghan, uyghur edebiyatining tereqqiy qilishida muhim ehmiyetke we tarixiy qimmetke ige dep qaralghan nadir eserler asas qilindi.

Shundaqla bu 100 nadir eser qosh til ma’aripida yétiliwatqan ewladlarning ana tilini yaxshi igilishi bilenla qalmay yene ikkinchi tilni ögünishi yaki akadémik xizmetlirigimu belgülik we roshen tesir körsitidu.

2010- yili feysbuk uyghur bétide edebiyatning her qaysi zhaznirigha qarita élip bérilghan eng yaxshi 10 eser ray pa’aliyti netijisi we kéyinki chaghlarda aylap élip bérilghan tallash netijiside uyghurche 100 nadir eser tizimlikini retlep chiqildi.

Achquchluq sözler: uyghur, edebiyat, eser, qosh til,




Xelqimiz bazar igilgi yitekchiligidiki , sana’etlishish, we sheherlishishtin ibaret yéngi bir ijtima’iy dewrning busughisida turmaqta. Dewr bilen hemqedem méngish-mangalmasliq köp amilliq we köp seweplik bolup, buninggha ademlerning maddi we meniwi bilishining tesirige sel qarashqa bolmaydu. Shexslerning ütüp chiqishi üchün xizmet qabiliyitidin bashqa oniwérsal bilim sapasi , we nezer da’irisining rolimu intayin muhim bolup, bu xizmet we jem’iyettiki munasiwetlerni idare qilish we shexsning ornini belgileshte hemde özige xas saghlam shexsiy xaraktérni shekillendürüshte kem bolsa bolmaydighan yumshaq küch hésablinidu. . Bundaq bir sapani hazirlash üchün, turmushtin öginidighan nurghun ijtima’iy we pisxik uqumlardin xewerdar bolush bilen bir waqitta yene kitap oqushqimu alahide étibar bérishke toghra kélidu. Biz toxtalghan kitab oqush peqet xizmet, kesipke we qiziqishqila alaqidar bilimler bilen cheklinip qalmastin belki yene eqli bilish we meniwi yétilishke paydiliq keng da’irilik kitap oqush aditini yétildürüshning turmushimizni béyitip, hayatimizni mollashturup, kishilik unwérsal sapa -qabiliyitini yétildürshimizde bekmu muhim ikenliki hemmimizge melum.

Yéqinqi yillardin biri xelqimiz arisida kitap oqush qizghinliqining kötürüliwatqanliqini herxil shekildiki kitab oqush pa’aliyetlirining ewjige chiqiwatqanliqidin perez qilalaymiz . Bilim igiliri we qelemkeshlerning aktip teshebbusi we xelqimizning qollap quwwetlishi bilen, kitab oqush yili, kitab oqush éyi, 50 kitab tügitish pa’aliyetliri, xatire künlerde öz ara kitab sowgha qilish, toylarda kitab tarqitish, kitab oqush chéyi, ijtima’iy alaqe wastilirida kitab oqush guruppilirining qurulushi, melum kitab heqqide mexsus téléwiziye söhbiti élip bérish dégendek rengga-reng shekiller bilen kitab oqushqa seperwerlik qilinip, intayin yaxshi saghlam ijtima’iy ünüm hasil qilin’ghanliqini, xelqimiz arisida kötüriliwatqan kitap oqush qizghinliqining éshiwatqanliqidin körüwélishqa bolidu. Emma bügünkidek téz rétimliq ijtima’iy ré’alliqta, xizmet, a’ile we öginishni teng élip méngish heqiqeten asan emes. Kishilerde cheklik waqittin qandaq qilghanda ünümlük paydilinip, qaysi ishlarni qilish we qaysi kitablarni aldin oqush kérek dégen mesile üstide da’im dilighulluqqa uchrap, béshi qatidu. Nurghun qérindashlirimiz köprek kitab oqushni arzu qilsimu, emma kitablarning köpliki, waqitning qisliqi tüpeyli ishni nedin bashlashni bilelmeywatidu.

Yuqiriqi obyéktip mesililerni nezerge élip, xelqimizge heqiqiy nep béridighan, qisqa waqit ichide hessilep ünüm hasil qilidighan, uniwérsal bilim we medeniyet sapasini ashuridighan, waqtinimu téjeydighan, ana tilimizda neshir qilin’ghan nadir eserlerdin 100 ning tizimini tüzüp chiqtuq. Emeliyette uyghur tilida élan qilin’ghan nadir eserler az emes, emma biz wekillik bolghan, purset bolsa choqum oqup chiqish kérek dep qarighan, keng tarqalghan 100che eserni hozurunglargha sunduq. Her xil zhanirdiki eserlerning nadir wekilliri dep qarighanlirimizni tallighinimiz üchün, shu zhanirdiki bashqa yaxshi eserlerni kirgüzmiduq. Bu hergiz shu xildiki kitap yaki yazmilarning edebiy qimmiti yaki uslubining nadir eserler ölchimige yetmigenlikidin dérek bermeydu, buningda kitabxanlarning waqip bolishini we toghra chüshinishini soraymiz. Démekchimizki nadir eserler tizimliki bu 100 eser bilen cheklinip qalmaydu xalas. Bu bir bashlan’ghuch qedem, bu tizimlikni yene dawamlashturup 200, 500 hetta minggha yetküzimiz dégen tilikimiz bar. Melumki bilim élishning yolliri ana tilimiz bilenla cheklinip qalmaydu. Qérindashlirimizning bu tizimlikni toluqlap, kéngeytip méngishini herzaman qarshi alimiz. Hemme oqurmenning könglide bir taraza bolidu, nadir eserningmu bir qélipi bolmaydu, shunglashqa oqurmenlirimizning kütken yéridin chiqalmighan bolsaq köpchiliktin yüz ming töwenchilik bilen epu soraymiz. Elwette bu tizimlik peqet bir tewsiye, kitabxumar qérindashlarning izdiniwatqan menzilining bir terkiwi qismi bolalisa emgikimizdin razi bolimiz. Emdi dawamliq törde izdinip, arzu qilghan menzilge yétishi sizge qaldi. Bu tizimlikni tüzgende, bügünki dewr uyghur edebiyatining bedi’iy qimmitini alahide namayan qilghan, bügünki dewr uyghur edebiyatimizda ötken dewrlerning namayendisi dep qarighanlarni talliduq. . Téma da’irisi keng, mezmuni mol, qaratmiliqi roshen bolup, bir qeder pütün tizimlik sistémsi shekillendi. Qeyt qilghinimizdek, mezkur tizimlikni tüzüshte ötken we bügünki dewr uyghur edebiyatigha tewe nurghun roman, powést, hékaye, shé’ir, edebiy axbarat we nesirlerni inchikilep oqup, her dewrge tewe eserlerdin mezmuni téren, terbiyiwi ehmiyiti chongqur, ipadilesh alahidiliki köp xil bolghan, uyghur edebiyatining tereqqiy qilishida muhim ehmiyetke we tarixiy qimmetke ige dep qaralghan nadir eserler asas qilindi.

Bu tizimliktiki eserler uyghur tilining, tarixining, étnograpiyesining bayliqini, sapliqini qoghdighan, uyghur tilining jelp qilish küchini ashurghan, köp esirlik tarixiy tereqqiyat jeryanida tedrijiy shekillinip qéliplashqan bügünki dewr uyghur edebiy tili, uyghur tilining diyalékiti we yerlik shéwiliri , köp qatlamliq milliy medeniyet tariximiz bilen biwasite munasiwetlik. Roshenki, tizimlikke kirgüzülgen mol menbelik , köp uchurluq, bu qimmetlik eserlerdin uyghur tilining bügünki xiris we riqabette beygige chüsheleydighanliqini, shallinip qalmaydighanliqini, yene kélip özining tarixiy qimmiti, bügünki dewrge bolghan maslishishchanliqi bilen téximu tereqqiy qilip mukemmellishidighanliqini körüwalalaymiz. Undin bashqa yene bu eserler tili, mezmuni we bashqa jehetlerde uyghur tilining ipadilesh küchige wekillik qilish bilen bir waqitta, yene xelqimizning her dewrdiki tarixini, medeniyitini, ijtima’iy turmushini, örp-adetlirini, qimmet qarashlirini, dunya qarashlirini, hayat pelsepisini we til sen’itini özige mujessem qilghan serxil eserlerdur. Herqandaq kitabxan bu eserlerni oqush arqiliq uyghur tilining pasahiti, balaghiti we güzellikini téximu ilgirligen halda tonush bilen bir waqitta, özliri heqqide téximu ré’al cheshenche we tonushqa ige bolalaydu.

Bu 100 kitap keng oqurmenlerning söyüp oquydighan, kutupxanisida kem bolsa bolmaydighan kitablar töridin orun élishqa munasip, shundaqla qosh til ma’aripida yétiliwatqan ewladlargha eng yaxshi ana til dersi bolalaydu dep qariduq. Konilar tapqini gül keltürer, tapalmiighini bir bash piyaz deptiken. Biz bu mushkül emma katta xizmetke qilghan naqis gheyritimizni qérindashlar toghra chüshiner, wezipimizning müshkülliki tüpeyli yuz bergen xataliqlarni hem kechürer dégen ümidtimiz.

Uyghurche 100 nadir eserning bashqa tildiki oqurmenlirige qolayliq yaritip bérish üchün, shu tildiki uyghur tili ögen’güchi oqurmenler, tetqiqatchilar we terjimanlarning uyghurlarning munasiwetlik eserlerdiki éhtiyajini közde tutup uyghurche 100 nadir eserning türkche we in’gilizchisimu teyyarlandi. Munasiwetlik dostlarning bu tizimlikni asas qilip yene bashqa tillardimu élan qilish arqiliq teshwiq qilishini ümid qilimiz.


Romanlar:

1. Ana Yurt, (3 Tom) Zordun Sabir, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi , 2001- Yili

2. Oyghan’ghan Zémin, Uch Qisimliq Tarixiy Roman Abdurehim Ötkür, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1988-Yil 10-Ay

3. Iz, Tarixiy Roman, Abdurehim Ötkür, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1985-Yil

4. Éghir Tiniqlar, Yusup Éliyas, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1997-Yil 11-Ay

5. Bedölet Heqqide Qisse, Abduwéli Éli Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi 1997- Yil

6. Bahadirname, Yasinjan Sidiq Choghlan, Milletler Neshiryati , Béyjing. 2010- Yili 8- Ay

7. Chala Tekken Oq, Abdulla Talip, Shinjang Yashlar Neshiriyati, Ürümchi, 1985- Yili 6- Ay

8. « Abduqadir Damolla Heqqide Qisse, Xéwir Tömür, Shinjang Yash- Ösmürler Neshiryati, 1990- Yili

9. Memtili Tewpiq, Mirehmet Séyt, Yalqun Rozi Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1997- Yili

10. Izdinish, Zordun Sabir, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1983- Yili 7- Ay

11. Tündiki Chaqmaq, Ebeydulla Ibrahim, Shinjang Yash- Ösmürler Neshiryati, 1988- Yili

12. Sutuq Bughraxan, Seypidin Ezizi Milletler Neshiryati , Béyjing, 1987-Yil 9-Ay

13. Léyighan Bulaq, (6 Qisim) Jalalidin Behram, , Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1997-1999 Yilliri

14. Su Boyida, Lo Guenjong, Shi Ney’en, , Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 2012- Yili 11- Ay

15. Qizil Rawaqtiki Chüsh, Saw Shö Chin, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1977- Yili 10- Ay

16. Baldur Oyghan’ghan, Adem Xéwir Tömür Shinjang Yash- Ösmürler Neshiryati, Ürümchi, 1987- Yili

17. Qaynam Örkishi, Abdulla Talip, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 2008- Yili

18. Éli Dolqunliri , (2 Tom) Abduraxman Qahar, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1986 1988 Yillar

19. Qissesul Enbiya, Nesirdin Rabghuzi, Qeshqer Uyghur Neshriyati, Qeshqer, 1988- Yili 3- Ay

20. Bayawanning Siri, Extem Ömer, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 2001- Yili 7- Ay

21. Kumush Renglik Quta, Sultan Hashim Shinjang Yashlar-Ösmürler Neshriyati, Ürümchi, 2012- Yili 4- Ay

22. Qum Basqan Sheher, Memtimin Hushur, Shinjang Yash- Ösmürler Neshiryati, Ürümchi , 1996- Yili

23. Méhraptin Chayan , Abdulla Qadiri, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1982- Yili 1- Ay

24. Kechmish, Xalide Isra’il, Qeshqer Uyghur Neshiriyiyati We Shinjang Éléktron Ü-Sin Neshiriyati. Qeshqer , Ürümchi, 2011-Yili 11- Ay

25. Yaghach Médal, Chopani, Milletler Neshiryati Béyjing, 2001- Yili 3- Ay

26. Enjanbay, Nur Rozi, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 2003-Yili 1-Ay

27. Ötken Künler, Abdulla Qadiri, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi 1983- Yili

28. Ramzanning On Yettisi, [Liwan] Jurji Zeydan , Shinjang Xelq Neshriyati , Ürümchi, 1983-Yili 6-Ay


Hékayiler:

1. Qosh Meschit, Memtiili Zunun, Shinjang Yashlar’ösmürler Neshiriyati, Ürümchi, 1989- Yili

2. Möminning Momigha Chiqishi, Nur Rozi

3. Kelkün, Memet Baghrash

4. Besh Tal Oq, Turdi Samsaq

5. Maghdur Ketkende, Zunun Qadiri

6. Éh Topiliq Yol, Zordun Sabir

7. Éghir Künlerde, Ömer Muhemmidi

8. Chéniqish, Zordun Sabir

9. Dolan Yashliri, Zordun Sabir

10. Biley Tash, Extem Ömer

11. Aqsaq Bugha, Memet Baghrash, Shinjang Yashlar-Ösmürler Neshiriyati, Ürümchi 2016- 3- Ay

12. Burut Majrasi, Memtimin Hoshur

13. Qirliq Istakan, Memtimin Hoshur

14. Lay Su Ichken Janlar, Enwer Muhemmet

15. Qiyanliq Derya, Exet Turdi

16. Pasil, Semet Dugayli

17. Ot Ichide Tawlan’ghan Adem

18. Qurtlap Ketken Köl, Extem Ömer, Shinjang Yashlar - Ösmürler Neshriyati, Ürümchi 1994- Yili 4-Ay

19. Toxti Pokan Hékayiliri, Ghoji’abdulla Qaraqash

20. Mazar Chashqini, Erkinjan Emet

21. Bowa Muradingizgha Yéting!, Erkinjan Emet

22. Tuzluq Moma, Dawut Metniyaz

24.Besh Yashliq Mergen, Ablikim Baqi


Xelq Éghiz Edebiyati:

1. Uyghur Xelq Chöchekliri

2. Uyghur Xelq Meselliri, Exet Hashim, Shinjang Xeliq Neshiriyati Ürümchi, 1981- Yili

3. Uyghur Xelq Maqal Temsilliri, Mehemmet Rehim, Shinjang Xeliq Neshiriyati Ürümchi, 1979- Yili

4. Tetür Kirpik, Abliz Hézimof, Shinjang Yash- Ösmürler Neshiryati, Ürümchi , 1988- Yili 3- Ay

5. Kelile We Démine, Shinjang Xelq Neshiryati Ürümchi 2006- Yili 4- Ay

6. Qabusname, Shemsulma’ali Weshimgir Qabus, Abdurishit Islam Terjimisi, Qeshqer Uyghur Neshiriyati, Qeshqer 1983- Yili

7. Hatem Heqqide Qisse , Toxti Abixan Neshirge Teyyarlighan, Qeshqer Uyghur Neshiryati, Qeshqer 1982- Yili 2 Ay

8. Oghuzname Dastani, Tursun Ayup, Géng Shimén , Milletler Neshiryati. Béyjing, 1980- Yili 11- Ay

9. Séyit Nochi Dastani

10. Uyghur Tarixiy Qoshaqliri, Uchqunjan Ömer Teyyarlighan. Qeshqer Uyghur Neshiryati, Qeshqer, 1981- 12-Ay

11. Nesirdin Ependi Letipliri, Abdushükür Türdi Toplap Retligen, Shinjang Xelq Neshiryati, Ürümchi, 1979- Yili 6-Ay

12. Seley Chaqqan Letipiliri, Uchqunjan Omer Qatarliqlartoplighan, Qeshqer Uyghur Neshiriyati , Qeshqer. 1983- Yili

13. Molla Zeydin Heqqide Qisse, Xéwir Tomur, Shinjang Xeliq Neshiriyati, Ürümchi, 1982-Yili

14. Hésam Chaqchaqliri, Maxmut Muhemmet , Shinjang Xeliq Neshiriyati, Ürümchi , 1998-Yili

15. Exmetjan Qurbanning Balilar Chöchekliri

16. Heyye Binni Yeqzan Heqqide Qisse, Ibn Tufayil, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi , 2001-Yili 8- Ay

17. Gülistan, Sheyx Se’idi

18. Séghizxan Bilen Bödüne


Eslimiler :

1. Shinjangning 50 Yili, Burhan Shehidi, Milletler Neshriyati, Béyjing, 1986- Yili 5- Ay

2. Ömür Dastani, Seypidin Ezizi, Milletler Neshriyati Béyjing.

3. Exmetjan Qasimi Heqqide Hékayiler, Abduraxman Ebey, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1986- Yili 10- Ay

4. Shinjang Tarix Matériyalliri

5. Yiraq Qirlardin Ana Yurtqa Salam, Extem Ömer, Milletler Neshriyati, Béyjing 2008- Yili 6- Ay

6. Moskwa Xiyalliri, Nebijan Tursun

7. Erkin Sidiq Yazmiliri, (Qosh Til Heqqide Yazmiliri)

8. Memet Awaq Heqqidiki Yazmisi, Abduréshit Abletxan

9. Amérika Tesiratliri, Abduwéli Ayup

10. Kim Heqiqy Jalap?, Musa Jarullahning Qeshqer Sayahiti

11. Alte Sheher Mektupliri, Noshérwan Ya’ushéw, , Milletler Neshriyati, Béyjing 2013- Yili 8- Ay

12. Yulghun Tayiqida Qilin’ghan, Ippet Terbiysi

13. Repqet Ghazi Bélen Sohbet


Edebiy Xatiriler:

1. Topan, Batur Rozi

2. Sen Kimning Oghlisen Oylisangchu?, Memtimin Baghrash

3. Bayawandiki Yawa Gül, Memtimin Baghrash

4. Teklimakanning Yürikidiki Ot Derya Boyi Yézisi Heqqide, Ömerjan Imin, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 2006- Yili 3- Ay

5. Gherpke Qarshi Bayanat, Perhat Tursun

6. Padishahning Kiyimi Barmu?, Emin Osman

7. Qiyadiki Owchining Ahu-Zari, (Ottura Asiye Sherhi) Chingghiz Aytmatow, Muxtar Shixanow, , Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi , 2004-Yili 12- Ay

8. Ana Derya Izdep , Xalide Isra’il, Shinjang Güzel Sen’et-Futu Süret Neshriyati, Ürümchi, 2009-Yili 12- Yili

9. Özlük We Kimlik, Eset Sulayman, Shinjang Uniwérsitéti Neshiriyati, Ürümchi, 2006-Yili 7- Ay

10. Oghlum Aldinggha Qara Yarmuhemmet Tahir Tughluq, Qeshqer Uyghur Neshiriyati , Qeshqer, 1991- Yili


Ilmiy Eserler:

1. Hazirqi Zaman Uyghur Tili Grammatikisi, Xemit Tömur, Milletler Neshriyati, Béyjing 1987- Yili 6- Ay

2. Uyghur Pelsepe Tarixi , Abdushükür Muhemmed’imin, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1997-Yili 8- Ay

3. Uyghur Ma’aripi Tarixidin Ochérklar( 1949 - Yilgha Qeder), Abdulla Talip, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1986- Yili 12-Yili

4. Klassik Uyghur Edebiyati Tézisliri, Wahitjan Ghopur,Esqer Höseyin, 1982- Yili

5. Qeshqeriye, A.N.Kiropatkin, Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 1984-Yili 3- Ay

6. Uyghur On Ikki Muqamining Esli Tékisti We Yéshimi, Abdure’op Polat

7. Tarixi Hemidi Molla Musa Sayrami, Milletler Neshriyati , Béyjing , 1986-Yili 12- Ay

8. Teklimakan’gha Dümlen’gen Roh, Es’et Sulayman Shinjang Xelq Neshriyati, Ürümchi, 2000-Yili 7-Ay

9. Uyghur Étnografiyisi, Abdurehim Hebibulla, Shinjang Xelq Neshriyati. Ürümchi, 1993-Yili 4- Ay

10. Insanlarning Yéngi Yüzlinishi Abbas Burhan, Shinjang Pen - Téxnika Sehiye Neshriyati, Ürümchi, 1994-Yili 1-Ay

11. Jallat Shing Shésey

12. Qachqun Majungying, [Shwétsiyilik] Siwén Hédin, Qeshqer Uyghur Neshriyati , Qeshqer, 1989-Yili 3- Ay

13. Diyarimizdin Tépilghan Qismen Yadikarliqlar Heqqide, Abduqéyum Xoja, Milletler Neshriyati , Béyjing, 2009–Yili 5–Ayda

14. Uttura Asiya Tarix Tézisliri, Hérman Wambiri

15. Qeshqerge Qayta Seper, Gunnar Yaring, Shinjang Xelq Neshriyati , Ürümchi, 2014-Yili 3-Ay

16. Tang Shé’irliridin 300 Parche, Yasin Hawazi, Milletler Neshriyati , Béyjing , 2005-Yili 12- Ay


Shé’iriy Eserler:

1. Nezer Muptigha Xet At Heqqide, Exmetshah Qarqashi

2. Iz, Abduréhim Ötkur

3. Ana Riwayiti, Abduréhim Ötkur

4. Ana, Bughda Abdulla

5. Tügimes Naxsha, Téyipchan Éliyop

6. Yillargha Jawap, Lutpulla Mutellip

7. Sekkiz Süritim, Tursunbeg Ibrahim

8. Déhqan Bolmaq Tes, Rozi Sayit

9. Heykel, Abdukérim Xoja

10. Sunuq Qilich, Abduréhim Abdulla

11. Oyghan, Abduxaliq Uyghur

12. Qeshqerdiki Yershari, Adil Tuniyaz

13. Uyghurum (Bardur), Abduxaliq Uyghur

14. Kashigher Gumnam

15. Uyghur Dégen Mushundaq, Élya Bextiya

16. Almidek Yürekte Alemche Söygü, Osmanjan Sawut

17. Ressam, Gheyret Abit Gherqi

18. Walaktekkurning Ölümi, Téyipchan Éliyof

19. Shükür Dédim, Ablet Ismayil

20. Sulayman Guwah, Tahir Talip



Bu 100 kitap keng oqurmenlerning söyüp oquydighan, kutupxanisida kem bolsa bolmaydighan kitablar töridin orun élishqa munasip, shundaqla qosh til ma’aripida yétiliwatqan ewladlargha eng yaxshi ana til dersi bolalaydu dep qariduq. Konilar tapqini gül keltürer, tapalmiighini bir bash piyaz deptiken. Biz bu mushkül emma katta xizmetke qilghan naqis gheyritimizni qérindashlar toghra chüshiner, wezipimizning müshkülliki tüpeyli yuz bergen xataliqlarni hem kechürer dégen ümidtimiz!


Paydilanmilar


Diqqet:

Paydilan’ghan eserlerning tizimlikining hemmisini bu yerde bayan qilip ötüsh heqiqeten müshkül. Tilgha élin’ghan we közdin köchürülgen kitablarning tizimliki «uyghur yilnamisi»ning 550-560-betliridiki «klassik edebiyat xezinisi» we ushbu kitabning 721-807- betliridiki «uyghur tilida neshir qilin’ghan qismen kitablar» serlewhesi astidiki kitablar we uningda bashqa tilgha élin’ghan we élinmighan kitap , zhornallardiki on ming parchidin artuq , ilmiy muhakime eserler, roman, powést, hékaye, shé’ir , nesir, edebiy axbarat, eslime, ziyaret xatirisi qatarliq her xil zhanirdiki munasiwetlik dep qaralghan eserlerdin biwaste we wastiliq paydilinilghan bolup, bu kitablarni bu yerde birmu bir tizimlap kitabxanlargha sunushni layiq körmiduq, shundaqtimu oqurmenlerning kéyniki paydilinishi we izdinishi üchün muhim dep qarighan bir qisim kéreklik paydilanmilarni sunduq.


Abdukérim raxman «uyghur folklori heqqide bayan» , shinjang xelq neshriyati, ürümchi, 1990- yili

Abduraxman baqi «uyghur kitabchiliqigha tesir körsetken 100 nadir kitab» ijtima’iy penler munbiri 2006-yilliq 6-san we 2007-yilliq 1-2-3-sanlar

Abdurésht sulayman «uyghur shé’iryitidiki100parche» meshhur shé’ir 2008- yili

Abdushükür muhemmet’imin «uyghur pelsepe tarixi» omumi bayan , shinjang xelq neshriyati, ürümchi, 1997- yili 8- ay

Abdulla talip «uyghur ma’aripi tarixidin ochériklar» , shinjang xelq neshriyati, ürümchi, 1986- yili 12- ay

Téyipjan éliyéw we rehmetullah jariy «uyghur klassik edebiyatidin nemuniler» shinjang xelq neshriyati, ürümchi, 1981- yili

Gheyretjan osman

«uyghur klassik edebiyat tarixi» shinjang xelq neshriyati, ürümchi, 2001- yili

«uyghur klassik edebiyat tarixidin tézis» , shinjang uniwérsitéti neshriyati, 1987- yili

Memettursun zunun oqya «uyghur yilnamisi» uyghur tili tetqiqati neshri, london, 2017- yili 2- ay

550-560-betliridiki «klassik edebiyat xezinisi»

721-807- betliridiki «uyghur tilida neshir qilin’ghan qismen kitablar»

Mir ezem «uyghur ma’arip tarixidiki öchmes yultuzlar » shinjang yash- usmörler neshriyati, 1988- yili

Méhrigül xudaberdi tehrirligen «20-esir uyghur edebiyatidiki 100 meshhur eser» junggo uyghurche radiyo tori yollan’ghan waqit:2012-yili 8-ayning 3- küni sani

Hebibulla siyit bahawudun «uyghur edebiyatida neshir qilin’ghan romanlar» «shinjang ma’arip géziti», esli menbe : yazghuchilar munbiri

Wahitjan ghopur, esqer höseyin «klassik uyghur edebiyati tézisliri» 1982- yili



Izdinish zhurnili 2017- yili- 2 sani- 66-73- betler