100 نادىر كىلاسسىك كىتاب

From Uyghurpedia- Uyghur Énsiklopédiyisi
Jump to: navigation, search

Uyghur Énsiklopédiyisi ئۇيغۇر ئېنسىكلوپېدىيىسىگە ئىئانە قىلىڭ


1. «ئوغۇزنامە»: 1981-يىلى شىنجاڭ خەلق نەشرىياتى تەرىپىدىن نەشر قىلىنغان.

2. «ئىككى تېكىن ھېكايىسى»: 80 بەت بولۇپ، ھازىر پارىژدا ساقلانماقتا.

3. «ئالىپ ئەرتۇڭا داستانى».

4. «ئىدىقۇت مەھكىمە سۆزلۈكى». شىنجاڭ خەلق نەشرىياتى تەرىپىدىن نەشر قىلىنغان.

5. «مايتىرى سىمىت»: 1988-يىلى نەشر قىلىنغان (27پەردىلىك دراما).

6. «ئالتۇن يارۇق». سىڭقۇ سەلى تۇتۇڭ خەنزۇچىدىن تەرجىمە قىلغان. بۇ ئەسەرمۇ نەشر قىلىنغان.

7. «چاشتانى ئېلىگ بەگ داستانى». ئەسلى قوليازما 1914-يىلى تۇرپاندىن تېپىلغان.

8. «دەدە قۇرقۇت داستانى». 8—9–ئەسىرلەردە قەلەمگە ئېلىنغان. (نۆۋەتتىكى «دەدە قۇرقۇت ھېكايىلىرى» ناملىق كىتابچە شۇ كىتابقا ئاساسەن نەشر قىلىنغان).

9. «پەزىلەتلىك شەھەر ئاھالىسى ۋە ئادىل پادىشاھ توغرىسىدا». فارابى ئاپتۇرلىقىدىكى بۇ كىتابمۇ نەشر قىلىنغان.

10. «دىۋانى لۇغەتىت تۈرك» (بۇ ھەقتكى مەلۇماتلار بىزگە ئېنىق)

11. «قۇتادغۇبىلىگ» داستانى.

12. «ئەتەبەتۇل ھەقايىق». 14باپلىق بۇ داستان قاراخانىيلار دەۋرىنىڭ ئاخىرقى دەۋرىلىرىدە ئەما شائىر ئەھمەد يۈكنەكى تەرىپىدىن يېزىلغان. بۇ ئەسەرمۇ نەشر قىلىنغان.

13. «سۇرراھ»: (پارس تىلىنىڭ ئىزاھلىق لۇغىتى) بىر قىسىم كىتاب بولۇپ 670 بەت. ئاپتورى: مۇھەممەد ئىبنى جامالىيە قارشى. تەئلىق نۇسخىدا كۆچۈرۈلگەن.

14. «مۇھەببەتنامە»: خارەزىمى تەرىپىدىن 1353-يىلى يېزىلغان، 11پارچە مەكتۇپ.

15. «خەزائىنۇل مەئانى ۋە خەمىسە»: (خەزائىنۇل مەئانى 80مىڭ 344 مىسرالىق 3130پارچە شېئىرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بولسا، <خەمىسە> ھەيراتۇل ئەبرار، سەبىئەئى سەييار، پەرھات-شىرىن، لەيلى-مەجنۇن ۋە سەددى ئىسكەندەرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان).

16. «مۇھاكىمەتۇل لۇغەتەيىن»: 1499-يىلى نەۋائىي تەرىپىدىن يېزىلغان ئەدەبىي تەنقىدچىلىك ۋە پەلسەپىگە ئائىت ئەسەر.

17. «مەجالسۇن نەفائىس» (گۈزەللەر يىغىلىشى) 1491-يىلى نەۋائىي تەرىپىدىن يېزىلغان بىئوگىرافىك ئەسەر.

18. «ئۆگدۈلمىش ئوغلى جانى بەگنىڭ باشتىن كەچۈرگەنلىرى»: 12—13-ئەسىرلەردىكى ئوتتۇرا ئاسىيالىق تارىخچى ئەدىب جانى بەگ ئۆگدۈلمىش ئوغلىنىڭ تەرجىمىھال خاراكتىرلىك رومانى. 1260-يىلى يېزىلغان.

19. «بابۇرنامە»: 1483-يىلى تۇغۇلغان مەشھۇر شاھ بابۇر تەرىپىدىن يېزىلغان.

20. «قىسسەسۇل ئەنبىيا»: نەسىردىن رابغۇزى تەرىپىدىن 1309-1310-يىللىرى ئەتراپىدا يېزىلغان.

21. «تارىخي رەشىد»: مىرزا مۇھەممەد ھەيدەر تەرىپىدىن پارىس تىلىدا 1541-1547-يىلىغىچە يېزىلغان.

22. «تەزكىرەئىي ئارسىلانخان»: 18-ئەسىردىكى تارىخچى ۋە شائىر قاسىمى تەرىپىدىن 1799- يېزىلغان، 2122مىسرالىق تارىخى داستان.

23. «چىڭگىزنامە»: 18—19-ئەسىرلەر ئارىلىقىدا ياشىغان موللا مىرسالىھ قەشقەرە تەرىپىدىن يېزىلغان.(بۇ كىتابتا سەئىدىيە خانلىقىغا دائىر مەلۇمات بار).

24. «مۇھەببەت داستانلىرى»: ئابدۇرېھىم نىزارى تەرىپىدىن 1837—1838-يىللىرى يېزىلغان.(رابىيە-سەئىدىن، ۋامۇق-ئۇزۇرا، پەرھات-شېرىن، لەيلى-مەجنۇن قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ)

25. «كىتابى غېرىب»: غېرىبى تەرىپىدىن 1837-يىلى زوھۇردىن ھاكىمبەگ تەشەببۇسى بىلەن يېزىلغان، 2150مىسرا، 36ماۋزۇ، 32خىل كەسىپ كىرگۈزۈلگەن.

26. «تەۋارىخى مۇسىقىيۇن»: 19-ئەسىردىكى خوتەنلىك مۇزىكىشۇناس، تارىخچى موللا ئىسمەتۇللا ئىبنى نىمەتۇللا (مۆجىزى)نىڭ ئەدەبىيات ھەققىدىكى ئەسىرى.

27. «تەزكىرەتۇل بۇغراخان»: 19-ئەسىردىكى موللا ھاجىنىڭ ئەسىرى. ساپ ئۇيغۇر تىلىدا يېزىلغان بۇ ئەسەردە ساتۇق بۇغراخان، ھەسەن بۇغرا، ئارسىلانخان…لارنىڭ ئىش-پائالىيتى تەزكىرە شەكىلدە يېزىلغان.

28. «مۇھەببەتنامە ۋە مېھنەتكام»: خىرقىتى(1634-1724) تەرىپىدىن يېزىلغان.

29. «تارىخى رەشىد»: 1545-يىلى مىرزا ھەيدەر قەشقەرى تەرىپىدىن يېزىلغان.

30. «غازات دەر مۈلكى چىن»: موللا بىلال يۈسۈپ ئوغلى(نازىم)نىڭ 1867-يىلىدىكى ئېلى دېھقانلار قوزغىلىڭىنى باش تېما قىلىپ يازغان شېئىرى داستانى.

31. «تارىخى ئەلتەبەرى»: 12جىلىدلىق مەشھۇر ئەسەر بولۇپ، ئەرەب ئالىمى تەبەرى تەرىپىدىن يېزىلغان.(كىتابتا دۇنيانىڭ يارىلىشىدىن تارتىپ 915-يىلىغىچە بولغان ۋەقەلەر سۆزلەنگەن)

32. «ماقالات»: 19-ئەسىردىكى ئالىم، ئەدىب ئىمىر ھۆسيىن سەبۇرى تەرىپىدىن يېزىلغان 20 بابلىق ئەسەر.

33. «ئەمىر نەۋائىي»: نىزارى تەرىپىدىن تۈزۈلگەن. بۇ كىتاب 127يىل مەدرىس دەرىسلىكى(1957-يىلىغىچە) قىلىنغان.

34. «تەجەللى-مۇجەللى»: تەجەللى(1865-1929) تەرىپىدىن يېزىلغان بولۇپ، مىللىي مەكتەپتە دەرسلىك قىلىنغان.

35. «تەزكىرەئى ئەزىزان(ئۇلۇغلار تەزكىرىسى)»: مۇھەممەد سادىق كاشغەرى تەرىپىدىن 1711-يىلى يېزىلغان بولۇپ، مەخدۇم ئەزەم، ئاپپاق غوجا ۋە ئەۋلادلىرى يېزىلغان.

36. «زۇبدەتۇل ماسائىل»: مۇھەممەد سادىق كاشغەرى تەرىپىدىن 1840-يېزىلغان شەرىئەت قائىدىلىرى.

37. «تەزكىرەئى بۇغراخان»: موللا ھاجى تەرىپىدىن يېزىلغان. 1988-يىلى نەشر قىلىنغان.

38. «تارىخى ئەمىر تۆمۈر»: 1256-يىلى 504 بەتلىك بولۇپ يېزىلغان.

39. «تارىخى ۋەتەن ۋاقىئاتى خوتەن»: مۇھەممەد ئابدۇللاھ ھاجىنىڭ ئەسىرى بولۇپ، خوتەن تارىخى يورىتىلغان.

40. «يۈسۈپ-زۇلەيخا»: ھىجىرىيە 1222-يىلى موللا يۈنۈس يەركەندى تەرىپىدىن يېزىلغان. ئا.جامىنىڭ داستانىغا تەقلىد قىلىنغان 72ماۋزۇدىن تەركىپ تاپقان، 384بەت، 9048 مىسرالىق ئەسەر

41. «نورۇزنامە»: مەۋلانى سەدىردىن قارىقاشى تەرىپىدىن 1354-يىلى يېزىلغان.

42. «يۇلتۇزلار جەدىۋىلى»: ئۇلۇغبەگ تەرىپىدىن يېزىلغان. لوندۇندا ئۈچ قېتىم (1650-1652-يىللىرى)نەشر قىلىنغان.

43. «ئەلجەبىر ۋە مۇققالات»: خارەزىمنىڭ ئەسىرى بولۇپ، ھېساب ئىلمى، ئاستىرونوميىلىك يەر تەسۋىرى، يەھۇدىيلار تارىخى ۋە بايراملىرى قاتارلىقلاردىن تەركىب تاپقان.

44. «شەجەرەئىي تەراكىمە(تۈركمەنلەر شەجەرىسى )»: ئوبۇلغازى باھادىرخان تەرىپىدىن1337-يېزىلغان، 1958-يىلى موسكۋادا نەشىر قىلىنغان.

45. «تەزكىرەتۇل ئەۋلىيا.پەندىنامە»: فەرىدىن ئەتتار(1145-1229) تەرىپىدىن يېزىلغان.

46. «تارىخىي ئەمنىيە»: موللا مۇسا سايرامى (1850-1915)نىڭ داڭلىق ئەسىرى.

47. «تارىخى ھەمىدى»: 1908-يىلى يېزىلغان. 1860-يىللاردىكى قوزغىلاڭ تەسۋىرلەنگەن.

48. «لاداخ يولىدا كارۋان»: ئەھمەە زىيائى (1913-1989)تەرىپىدىن يېزىلغان ساياھەت خاتىرىسى.

49. «كاسىپلار رىسالىسى»: ئاپتۇرى نامەلۇم، چاغاتاي تىلىدا، تەئىللىق نۇسخىدا يېزىلغان.

50. «ئون ئۈچ كىتاب»: مەدرىس مەكتەپلەردە دەرسلىك قىلىنغان. (سەككىز كىتاب ئەرەبچە، كېيىنلىرى پارىسچە).

51. «زەللى غەزەللىرى»: 133غەزەل، 19 مۇخەممەستىن تەركىب تاپقان.

52. «ئەھمەد يەسسەۋىي ھېكمەتلىرى»

53. «شەرھى مەسنەۋى شەرف»: ئىككى قىسىم 574-بەت

54. «مىشكاتۇل مەسابھ(چىراقچىلار تەزكىرىسى)»: ھەدىس كىتاب

55. «ئەمىر نەۋائىي (نەۋائي شېئىرلىرى)»: 160بەت، بىر قىسىم

56. «بابۇرنامە»

57. «نەفەھاتىل ئۇنىس (ھەممە پەسىللەر )»: ئا.جامى يازغان.

58. «دەستۇرۇل ئىلاج (كېسەللەر ئىلاجى)»

59. «فەۋائىدى ۋافىيە بىھەللى مۈشكۇلاتى» (كافىيە ناملىق كىتابنىڭ قيىن جايلىرىنى يېشىش ئېھتىياجىدىن چىققۇچى)

60. «كىتابۇر رەھمەتى» (مېھىر-شەپقەت كىتابى)

61. «كۇللىيانى جامى» (جامى ئەسەرلىرى)

62. «ئەخلاقى ھەمىدە» (ياخشى ئەخلاق)

63. «مەسنەۋى شېرىف»: سوپىزىمنى كۈيلەپ يازغان ئەسەر

64. «ئىستىئات(مېتافۇرا)»: 1885-يىلى كۆچۈرۈلگەن

65. «مۇفىردات» (تاق بەتلىك شېئىرلار): ھۆسىنخەت ئۆرنەكلىرى

66. «قارا بادىن قادىرى پارىس»(«قارا بادىن قادىرى» ناملىق كىتابنىڭ پارسچىسى)

67. «شەجەرئي تۈرك»: 1663-يىلىغىچە بولغان ۋەقە بايان قىلىنغان

68. «تەزكىرەتىل ھېدايەت»: نامەلۇم ئاپتۇر تەرىپىدىن يېزىلغان.

69. «خەزانە ئەمىر»

70. «زەبد تۇل ئەخپار» (خەبەرلەرنىڭ مېغىزى)

71. «پارسچە–ئەرەبچە–چاغاتايچە لۇغەت»

72. «دۇرۇلنىجات» (نىجاتلىق ئۈنچىلىرى)

73. «تارىخ پەرىشتە»: ھىندىستانغا ھۆكۈمرانلىق قىلغان ئىسلام شاھلىرى بايان قىلىنغان.

74. «خۇلاسەتۇل ھېساب ھىجىرىيە»(ھىجىرىيە كالېندارىغا ئائىت ھېسابلاشنى خۇلاسلاش)

75. «خۇلاسەتۇل ھېساب»(ھېساب ئىلمى خۇلاسىسى)

76. «سىلىسىيە تىل كىتابى»: 19-ئەسىرنىڭ ئاخىرى رەھىم بەختى تەرىپىدىن پارىس تىلىدا يېزىلغان.

77. «تەقۋىم جەدىد» (يېڭىچە كالېندار)

78. «بەدىئۇل بەيان» (گۈزەل بايان)

79. «سۇلتان قىرمىش تەزكىرىسى»: 135بەت.

80. «ھىدايىتۇللا ئىشان ۋە خوجىلار تەزكىرىسى»

81. «ئەسھابۇل كەھەف تەزكىرىسى»

82. «كەششاپۇ ئېتىلا ھاتىل فۇنۇن» (پەنلەرنىڭ ئاچقۇچى)

83. «شىفائىل قۇلۇب»(يۈرەك داۋاسى)

84. «تەرىقول ئىلاج تۈركى»(ئىلاج قىلىش يوللىرى)

85.«گۈللىيانى ئابدۇقادىر بىدىل»: مۇشۇ كىشىنىڭ نەزمى ۋە نەسىرى ئەسەرلەر توپلىمى

86. «شەرھى سۇللام»

87. «مۇتۇن» (مەتىنلەر توپلىمى)

88. «سىراجىيە» (چىراغ)

89. «ئەلمۇنجىدۇل كەبىدا» (چوڭ لۇغەت)

90. «قىياپەتۇلبەشىر» (ئادەملەر)

91. «شەرھى قىران» (خوجا ھەسەن تەزكىرىسى): ئاپپاق خوجا ئوغلى—خوجا ھەسەن توغرىسىدىكى كىتاب

92. «مىزانى تىب»: تېبابەت ھەققىدىكى كىتاب

93. «جاۋاھىرۇل ئېتقاد» (ئېتقاد جەۋھەرلىرى)

94. «ئاپپاق خوجا تەزكىرىسى»

95. «تەھسىل ھېساب» (ئاسان ھېسابلاش)

96. «ئىلمى نەباتات»: (زوئولوگىيە ئىلمى)

97. «قامۇسۇل ئەئىلام»: ئالتە توم، سەككىز قسىملىق 803 بەتلىك كىتاب

98. «مىفتائۇل ئەدەب»: (ئەدەبلەر ئاچقۇچى)

99. «ھاياتۇل ھايۋان كۇبرا» (جانلىقلار ھاياتى)

100. «مەسنەۋى شېرىف»


«ئىجتىمائىي پەنلەر مۇنبىرى» ژۇرنىلى